ŞEKER HASTALIĞI ÖNLENEBİLİR BİR HASTALIK

Harran Üniversitesi Endokrin Anabilim Dalı Doç. Dr. Mehmet Ali Eren Diyabet hastalığı ya da bilinen adıyla şeker hastalığı ilgili bir açıklama yaptı Doç. Dr. Eren açıklamasında şu ifadelere yer verdi.

“Hastalık nedeniyle basitçe şeker, yağ ve protein vücutta tam olarak kullanılamaz. Kan şekeri yükselir ve bu yüksekliğe bağlı zaman içerisinde çoğu zaman geri dönüşümü olmayan organ (özellikle böbrek, göz, sinir, kalp ve damarlar) hasarları ortaya çıkar. Hastalığın süreğen olduğu ve düzenli tıbbi bakım gerektirdiği bilinmelidir.

Şeker hastalığının birden fazla çeşidi olmasına rağmen en sık görüleni ve halk arasında en sık bilinen çeşidi tip 2 diyabettir. Tip 2 diyabet temelde genetik olarak kuşaklar arası aktarıldığı için bu tip hastaların aile bireylerinde bir veya birden fazla şeker hastası olabilir. Her ne kadar genetik altyapı önemli olsa da hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ilerleyen yaş ve obezite hastalığın ortaya çıkmasında önemli olan risk faktörleridir.

Ülkemizde bu konuda yapılmış önemli bir çalışmanın sonucunda 1998’den 2010’a kadar geçen 12 yıllık sürede şeker hastalığının %90 oranında arttığı ve erişkin toplumun %13,7’sine ulaştığı görülmüştür. Yine bu çalışma da iki kişiden birinin diyabeti olduğu halde bunun farkında olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca her üç kişiden ikisinin aşırı kilo veya obez olduğu da tespit edilmiştir.

Diyabet hastalığı bir halk sağlığı sorununa dönüşmüş durumdadır. Bu nedenle daha hastalık gelişmeden önce toplumun ve bireylerin bilinçlendirilmesi ve alınacak tedbirlerle hastalığın önüne geçilmesi önemlidir. Diyabet hastalığı oluşmasını engellemek için bireysel olarak şunlara dikkat etmek gerekir:

• Fazla kilolu veya obez iseniz normal kilonuza gelmeye çalışın. Ancak normal kiloya ulaşılamasanız da kilonuzdaki %5-10’luk bir azalmayla bile diyabet hastalığı gelişme riskinin azalacağını unutmayın.
• Hareketsiz yaşam tarzından uzak durun. Ulaşım için mümkün olduğunca yürümeyi ya da bisiklet kullanmayı tercih edin.
• Haftada en az 150 dakika ve bir seferde 30 dakikadan az olmamak kaydıyla düzenli egzersiz (tempolu yürüyüş, bisiklete binme, koşu, merdiven çıkma, ip atlama) yapın.
• Doğal kaynaklardan beslenmeye çalışın.
• Tam tahıllı karbonhidrat kaynaklarını tercih edin (beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği gibi).
• Şekerli meşrubat, gazlı ve gazsız içecekleri tüketmeyin.
• Meyveyi meyve suyu olarak tüketmeyin. Günde 2-3 porsiyondan fazla meyve tüketmeyin. Meyveyi yemeğin hemen üstüne değil 2-3 saat sonra tüketin.
• Trans yağlardan ve katı yağlardan uzak durun.
• Haftada 2 gün deniz balığı yiyin.
• Stressiz yaşamaya çalışın. İş stresini atmak için bir hobi edinin. İnsanı ve doğayı sevin, doğa yürüyüşlerine katılın, turistik geziler yapın.
• Erken uyuyun, yaşınızın gerektirdiği kadar uyumaya özen gösterin.
• Sigara içmeyin, içiyorsanız da hemen bırakın.
• 40 yaşın üzerinde üç yılda bir açlık kan şekerinizi ölçtürün.

Diyabet hastalığı gelişen bireylerin ise profesyonel tıbbi bakım alması gerekmektedir. Diyabetin temel tedavisi doğru yaşam tarzı, uygun diyet ve egzersizdir. Gerekli durumlarda ağızdan alınan ilaçlar ve/veya insülin tedavisi uygulanabilir. Diyabet tedavisi kişiye özgü olmalıdır. Bu nedenle kişinin doktor kontrolü altında olması, gerekli uyarıları dikkate alması, ilaçlarını düzenli kullanması ve doktorunun önereceği aralıklarda kontrole gitmesi gerekmektedir. Diyabet hastalığının süreğen bir hastalık olduğu unutulmamalı ve tedavinin ve kontrollerinde yaşam boyu devam etmesi gerektiği bilinmelidir. Medya, sosyal platformlar ve arkadaş ortamlarında tavsiye edilen ilaç dışı ürünlerin sağlığınızı daha da bozabileceği ve bu nedenle kullanılmaması gerektiği unutulmamalıdır. Şu an için diyabeti tamamı ile ortadan kaldıran ilaç, aşı veya serum bulunmadığını, bu gibi ürünlerle hastalığınızı tamamen iyileştireceğini iddia edenlere itibar edilmemesi gerektiğini aklınızdan çıkarmamanız gerekmektedir.

Harran Üniversitesi Hastanesinde gerekli tedaviyi Anabilim dalı başkanı Prof.Dr. Tevfik Sabuncu’nun tecrübesiyle birlikte Başhekim Prof.Dr. Mehmet Akif Altay tarafından gerçekleştirilmektedir. doğru yaşam ve beslenme ile şeker hastalığı da dâhil olmak üzere birçok sağlık sorunun önüne geçilebileceği bilinmelidir. Bu nedenle hareketinizi arttırın, fazla kilolardan kurtulun, sigarayı bırakın ve yaşamayı sevin. Sağlıklı günler dilerim.” dedi.